Saturday, April 12, 2014

Լոգարիթմեր

b թվի a հիմքով լոգարիթմ, կոչվում է այն թիվը, որով պետք է աստիճան բարձրացնել a հիմքը, b թիվը ստանալու համար (ըստ պայմանի, a-ն մեծ է 0-ից, բայց հավասար չէ 1)`



  կարդացվում է լոգարիթմ a հիմքով b:





Լոգարիթմերի հատկություններ`


















Խնդիրների լուծման օրինակներ`


Հավասարումներ և անհավասարումներ

Հավասարումների օրինակներ`



Անհավասարումների օրինակներ`

Եռանկյունաչափություն


Եթե վերցնենք միավոր շրջանագիծ (շրջանագիծ, որի սկզբնակետը 0-ն է, իսկ շառավղի երկարությունը` 1) և որևէ α անկյան տակ տանենք շառավիղ, ապա այդ շառավղի պրոեկցիան y առանցքի վրա կոչվում է α անկյան սինուս` sinα, իսկ x առանցքի վրա` α անկյան կոսինուս` cosα: 

Ըստ դրա են որոշվում ֆունկցիաների նշանները առաջինից չորրորդ քառորդներում: Սինուսի հարաբերությունը կոսինուսին կոչվում է α անկյան տանգենս` tgα, իսկ կոսինուսի հարաբերությունը սինուսին` α անկյան կոտանգենս` ctgα: Սինուսի և կոսինուսի արժեքների տիրույթը ընկում է -1-ից 1, իսկ տանգենսը և կոտանգենսը կարող են ընդունել ցանկացած արժեք:

Խնդիրների լուծման օրինակներ`

Sunday, March 30, 2014

Իրական թվեր

Կոտորակներ

Կոտորակները լինում են երկու տեսակի՝ կանոնավոր և անկանոն:
Կանոնավոր են կոչվում այն կոտորակները, որոնց համարիչը փոքր է հայտարարից:
Անկանոն են կոչվում այն կոտորակները, որոնց համարիչը մեծ է հայտարարից:


Գումարում`
Նույն հայտարարով կոտորակներ գումարելիս, կոտորակի հայտարարը մնում է անփոփոխ, իսկ համարիչները գումարվում են:





Տարբեր հայտարարներով կոտորակներ գումարելիս պետք է կոտորակները բերել նույն հայտարարի: Եթե հայտարարներների թվերը փոխադարձաբար թվեր են, ապա այդ դեպքում առաջին կոտորակի համարիչն ու հայտարարը բազմապատկվում են երկրորդ կոտորակի հայտարարով, իսկ երկրորդինը` առաջինով:


Եթե կոտորակների հայտարարները ունեն ընդհանուր բաժանարար, ապա հայտարարը լինում է այդ թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը`



Հանում`
Նույն հայտարարով կոտորակներ հանելիս, կոտորակի հայտարարը մնում է անփոփոխ, իսկ համարիչները հանվում են:


Տարբեր հայտարարներով կոտորակներ հանում`







Բազմապատկում.
Կոտորակները բազմապատկելիս, համարիչը բազմապատկվում է համարիչով, հայտարարը` հայտարարով:





Բաժանում.

Կոտորակները բաժանելիս, առաջին կոտորակը մնում է անփոփոխ, երկրորդ կոտորակը շրջվում է և կոտորակները բազմապատկվում են:




Բացասական թվեր`
Բացասակն թվերը 0-ից փոքր բոլոր թվերն են: Օրինակ` -1, -5, -179:



Բացարձակ արժեք. Մոդուլ`
Եթե վերցնենք թվային առանցք, ապա թվի մոդուլը այդ թվին համապատասխանող հատվածի երկարությունն է` հաշված 0-ից:

|2|= 2-0= 2

|-2|= 0-(-2)= 2



Տասնորդական կոտորակներ.

Գումարումը.
Տասնորդական կոտորակներ գումարելիս, կոտորակները բերվում են նույն կարգի` թվից հետո թվանշանների քանակը հավասարեցնում են`

4.5 + 6.3 = 10.8

0.53 + 1.469 = 0.530 + 0.469 = 1.999



Հանումը տեղի է ունենում նույնպես, ինչպես գումարումը`

6.8 – 2.7 = 4.1

3.867 – 2.85 = 3.867 – 2.850 = 1.017




Տասնորդական կոտորակների բազմապատկումը`
Տասնորդական կոտորակները բազմապակելիս, ստորակետները անտեսվում են, թվերը բազմապակտվում են ինչպես սովորական թվերը, իսկ ստորակետների քանակը գումարվում է:

1.4 * 0.2 = 0.28

1.5 * 0.2 = 0.3


Տասնորդական կոտորակների բաժանումը`
Տասնորդական կոտորակները բաժանելիս, ստորակետները անտեսվում են, թվերը բաժանվում են իրար վրա ինչպես սովորական թվերը, իսկ ստորակետները հանվում են իրարից`

3.6 / 0.9 = 4

0.25 / 0.5 = 0.5

0.51 / 5.1 = 0.1